14 Δεκεμβρίου, 2017

 

 ΣΤΗΝ ΠΑΤΡΑ

Το περιοδικό antifa
και οι εκδόσεις antifa scripta
κυκλοφορούν στο βιβλιοπωλείο Nouveau
[Παντανάσσης 78, στον πεζόδρομο]
 


 

 

 

 


 

 

 

 


 

Την τελευταία Κυριακή του Οκτωβρίου η αγαπημένη μας Καθημερινή, φιλοξένησε μία αρκετά ενδιαφέρουσα συνέντευξη του προέδρου του ΣΕΒ, Θ. Φέσσα.[1] Ενδιαφέρουσα γιατί υποτίθεται ότι αφορούσε το μέλλον της εργασίας στη «μεταμνημονιακή» Ελλάδα. Ταυτοχρόνως βέβαια, η συγκεκριμένη συνέντευξη φαντάζει ολίγον τι ακατανόητη αν κάποιος/α δε γνωρίζει το συγκείμενο της. Και αυτό το λέμε γιατί ο κ. Φέσσας κατ’ ουσία τοποθετείται στα πλαίσια ενός δημόσιου διαλόγου, ο οποίος το τελευταίο καιρό έχει ανοίξει ανάμεσα στους σοβαρούς εταίρους. Δηλαδή ανάμεσα στο ΣΕΒ και τα μεγάλα κλαδικά σωματεία, τόσο της ΓΣΕΕ όσο και του ΠΑΜΕ. Τελικός κριτής, ποιος άλλος, το κράτος.

Το παρόν κείμενο λοιπόν στοχεύει να φωτίσει πτυχές αυτού του συγκεκριμένου διαλόγου. Κάτι σαν γρήγορες οδηγίες προς λουόμενους.

 

ΣΕΒ vs ΓΣΕΕ vs ΠΑΜΕ

 

Ένας πρόεδρος του ΣΕΒ εκτός από συνεντεύξεις στην Κ., κάνει και άλλα πράγματα. Για την ακρίβεια, το ότι δίνει συνεντεύξεις είναι κομμάτι αυτών των άλλων που κάνει. Για να ακριβολογούμε ακόμη περισσότερο η συνέντευξη που έδωσε ήταν κομμάτι της ημερίδας που διοργάνωσε με τον εξόχως αποκαλυπτικό τίτλο, Το μέλλον της εργασίας μετά το μνημόνιο. Με άλλα λόγια στη συνέντευξη συμπύκνωνε το πνεύμα των συζητήσεων, και γνωστοποιούσε τα πορίσματα της ημερίδας αυτής, όπου μεταξύ των ομιλητών φιγουράρουν τόσο ο ίδιος όσο και ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ, Γ. Παναγόπουλος. Εκεί λοιπόν, πίσω από τα βλέμματα των πολλών, παρουσία του προέδρου της ΓΣΕΕ, δε μάσησε τα λόγια του:

 

Η επιστροφή στο καθεστώς εργασιακών ρυθμίσεων που ίσχυε πριν από τη κρίση είναι μία ανιστορική ουτοπία που δεν έχει καμία σχέση με την οικονομική πραγματικότητα της χώρας.[2]

 

Βέβαια το έτερο μέρος του crew του, ο αντιπρόεδρος του ΣΕΒ Χ. Κυριαζής, ήταν πιο επεξηγηματικός.

 

Ως προς το σημερινό επίπεδο του κατώτατου μισθού, πιστεύουμε ότι βρισκόμαστε σε ένα επίπεδο ισορροπίας της αγοράς. Αυτό που μπορούμε να πούμε προς το παρόν είναι ότι δεν υπάρχει δυνατότητα και ανάγκη μεταβολής του κατώτατου μισθού.[3]

 

Και εδώ κάτι μας λέει ότι εννοεί ότι δεν υπάρχει δυνατότητα μεταβολής του μισθού προς τα πάνω. Γιατί προς τα κάτω είναι άλλη ιστορία· αυτό μάλλον είναι εντός των δυνατοτήτων της οικονομίας.

Και το ερώτημα που προκύπτει εδώ είναι: καλά τι καούρα τους έπιασε με το μισθό; Λες και τους ζήτησε κανείς να τον ανεβάσουν; Για να κατανοήσει κανείς το λόγο του ΣΕΒ, πρέπει να έχει υπόψη ότι είναι ένας εκ των δύο κοινωνικών εταίρων. Ο άλλος είναι η ΓΣΕΕ, η οποία στη ΔΕΘ, παρουσίασε κατάλογο με 75 αιτήματα προς ικανοποίηση στη «μεταμνημονιακή» εποχή. Μεταξύ αυτών, η αύξηση του βασικού ημερομισθίου και φυσικά η επαναφορά της ισχύος των κλαδικών συμβάσεων έναντι των επιχειρησιακών. Βέβαια αυτό που καίει τόσο τη ΓΣΕΕ όσο και το ΠΑΜΕ δεν είναι το πρώτο, δηλαδή το επίπεδο του βασικού μισθού, αλλά το δεύτερο.

Για να καταλάβουμε καλύτερα το θέμα μας, ας σκεφτούμε το εξής. Προ κρίσης υπήρχε η κλαδική σύμβαση η οποία όριζε μισθούς ανώτερους του βασικού. Με αυτήν έπρεπε να εναρμονίζονται οι επιχειρησιακές. Στο βαθμό που δεν εναρμονίζονταν, δηλαδή σε περιπτώσεις όπου ο εργοδότης δε συμμορφωνόταν, το επιχειρησιακό σωματείο μπορούσε να προσφύγει στο κλαδικό και αυτό με τη σειρά του να προσφύγει στον Ο.ΜΕ.Δ.[4] Καταλαβαίνετε λοιπόν ότι η κλαδική σύμβαση ήταν το ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί των μεγάλων συνδικάτων, γιατί μόνο αυτά είχαν κονέ με το κράτος για να επικυρώσει ότι ο τάδε ή δείνα κλάδος θα αμείβεται πέραν του βασικού. Και φυσικά σε αυτά προσέφευγε και το κάθε επιχειρησιακό για να δικαιωθεί. Ο μεμονωμένος εργάτης δηλαδή υπαγόταν στο επιχειρησιακό, αυτό υπαγόταν στο κλαδικό το οποίο υπαγόταν στη ΓΣΕΕ. Και η ΓΣΕΕ μιλούσε απ’ ευθείας με τον υπουργό.

Μετά τη κρίση, η επιχειρησιακή σύμβαση πλέον δεν υπάγεται στη κλαδική, ή για την ακρίβεια η κλαδική αναγνωρίζεται αλλά δεν έχει υποχρεωτική ισχύ. Με άλλα λόγια ο εργοδότης μπορεί να υπογράφει επιχειρησιακή σύμβαση όπου πλέον λαμβάνεται υπ’ όψιν μόνο η γενική συλλογική σύμβαση που καθορίζεται από το κράτος και αναφέρεται στο κατώτατο όριο του ημερομισθίου. Και απ’ ότι καταλαβαίνετε, στο βαθμό που το επιχειρησιακό δεν υπάγεται στο κλαδικό, το κλαδικό δεν εκπροσωπεί τίποτα. Με άλλα λόγια στα χρόνια του «μνημονίου» το κλαδικό σωματείο έχασε το ρόλο του, καθώς έχασε τη θεσμική ισχύ του έναντι του επιχειρησιακού.

Η ΓΣΕΕ τώρα, λέει ότι όλο αυτό πρέπει να αλλάξει και προσπαθεί να πείσει ότι αξίζει ακόμη να τη παίζουν. Δηλαδή προσπαθεί να ξανακερδίσει τη χαμένη θεσμική ισχύ της. Ο λόγος λοιπόν του ΣΕΒ, μπορεί να κατανοηθεί μονάχα αν τον δούμε ως απάντηση στον άλλο εταίρο. Τη ΓΣΕΕ και το ΠΑΜΕ. Να το δούμε δηλαδή ως μία μορφή διαπραγματεύσεων μαζί του, με τελικό διαιτητή το κράτος.

Με άλλα λόγια η ΓΣΕΕ ζητά τον ουρανό με τ’ άστρα για να πάρει ενίσχυση κλαδικών συμβάσεων. Από την άλλη ο ΣΕΒ απαντάει τι είναι διατεθειμένος να δώσει. Πάντως η διαπραγμάτευση δε θα είναι απλή για τον κ. Παναγόπουλο. Ο Χ. Κυριαζής κλείνει την ομιλία του λέγοντας:

 

Πλην τριών από τα 75 σημεία (στα οποία θα μπορούσαμε να βρούμε κοινό τόπο), τα υπόλοιπα τοποθετούν τη ΓΣΕΕ στον αντίποδα των όσων ο ΣΕΒ προτείνει, με χάσμα να χωρίζει τις δύο πλευρές ως προς τις τοποθετήσεις τους.

 

Βέβαια αυτοί οι τύποι δεν είναι τυχαίοι, γνωρίζουν τόσο την τέχνη της διαπραγμάτευσης όσο και ιστορία. Για αυτό δηλώνει αμέσως μετά:

 

Τέτοιο χάσμα μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων δεν είναι σπάνιο ούτε πρωτόγνωρο. Το σπάνιο στις προηγμένες οικονομίες είναι να υπάρχει αποφυγή συζήτησης πάνω στις εκατέρωθεν θέσεις, και αποφυγή συμμετοχής σε κοινές προσπάθειες για την επίλυση εθνικής εμβέλειας θεμάτων όπως η σημερινή κρίση. Επομένως απευθύνουμε ανοικτή πρόσκληση προς τη ΓΣΕΕ, να εγκύψουμε μαζί στα θέματα αυτά για να διαμορφώσουμε, εάν αυτό είναι δυνατό, κοινή πρόταση για το νέο εργασιακό περιβάλλον.[5]

 

Και σε τι ζητάει τη συναίνεση της ΓΣΕΕ; Κατά κύριο λόγο στο να διατηρηθεί το υφιστάμενο πλαίσιο εργασιακών ρυθμίσεων, όπου οι επιχειρησιακές συμβάσεις υπερισχύουν των κλαδικών. Ο ΣΕΒ λοιπόν λέει, ότι αυτά που ήξερε η ΓΣΕΕ να τα ξεχάσει, τα πισωγυρίσματα είναι ανιστορικές ουτοπίες. Η αγορά εργασίας, με κυρίαρχο στοιχείο της πλέον την ευέλικτη και επισφαλή εργασία, από μόνη της έτσι όπως είναι, δεν δύναται να εκπροσωπηθεί σε κλαδική μορφή. Αν η ΓΣΕΕ θέλει να υπάρχει πρέπει να βρει άλλο ρόλο. Λίγος αντιαμερικανισμός π.χ. δεν είναι ποτέ κακός.

Κάτι ξέρει και το ΠΑΜΕ και συνδέει τα αιτήματά του με τις βάσεις του θανάτου. Στο βάθος παίζει και διαπραγμάτευση για εξοπλιστικά με Uncle Sam.[6]  Η αφίσα του ΠΑΜΕ για τη συγκέντρωση της 9/11 ήταν τουλάχιστον αποκαλυπτική. Σε bullets τα αιτήματα για εργασιακά και γραφιστικό με διακρατικές συμφωνίες εξοπλιστικών. Πουλάω αντιαμερικανισμό, και άμα πέσει η τιμή των εξοπλιστικών, ίσως διατηρήσω κάτι από το θεσμικό ρόλο του συνδικαλιστή. Είναι το αίτημα που λέει: Κάτω τα χέρια από το απεργιακό δικαίωμα.

Α! Και κάτι τελευταίο. Μη παραξενευτούμε αν δούμε να καλείται γενική απεργία για αύξηση του βασικού. Από πίσω κάτι άλλο μαγειρεύεται. 

 


[1] Ρ. Σαλούρου, Συνέντευξη Θ. Φέσσα, Η Καθημερινή, 29/10/2017, αρ. φύλου 29.667, σελ 3

[2] Θ. Φέσσας, Βιώσιμη ανάπτυξη και το μέλλον της εργασίας, ομιλία 24/10/17, σελ. 4, http://www.sev.org.gr/Uploads/Documents/Omilia_TFessas.pdf

[3] Χ. Κυριαζής, Το μέλλον της εργασίας μετά το μνημόνιο, 24/10/17, σελ. 4, http://www.sev.org.gr/Uploads/Documents/50559/kyriazis_%20final.pdf

[4] Ο Οργανισμός ΜΕσολάβησης και Διαιτησίας (Ο,ΜΕ.Δ.), ιδρύθηκε το 1992 και είναι η αρμόδια επιτροπή εποπτείας και διαιτησίας από πλευράς του ελληνικού κράτος σε διαπραγματεύσεις ανάμεσα σε επιχειρηματία και σωματείο.

[5] Χ Κυριαζής, ο.π. σελ. 13

[6] Βλ. δελτίο τύπου ΠΑΜΕ για 9/11, βρίσκεται στο site τους. Επίσης στο site τους βρίσκεται και η συνέντευξη τύπου στη ΔΕΘ, όπου συνδέεται στο λόγο τους οι βάσεις του θανάτου και οι κλαδικές συμβάσεις. Όχι δεν είναι προφήτες, έχουν σχεδιασμό. Το site βρίσκεται στη διεύθυνση http://www.pamehellas.gr